Sama nazwa sugeruje, że mamy do czynienia z czymś wyjątkowym. Rynek lotniczy oferuje szeroki wachlarz usług – od lotów widokowych i taksówek powietrznych, po komercyjny transport lotniczy oraz loty dyspozycyjne.
Czym wyróżnia się „Lot zapoznawczy” i czym różni się od pozostałych wymienionych form latania?
Choć zarówno lot zapoznawczy, jak i loty komercyjne są legalnymi sposobami na wzbicie się w powietrze, to ich podstawa prawna jest odmienna.
W przypadku lotu zapoznawczego nie otrzymamy „biletu” – taki dokument wystawia jedynie komercyjny przewoźnik lotniczy (linie lotnicze) posiadający certyfikat AOC.
Lot zapoznawczy – czym jest i kto może go oferować?
W Polsce loty zapoznawcze mogą być organizowane przez:
1. Szkołę Lotniczą (zatwierdzoną lub zgłoszoną Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego), lub
2. Organizację (stowarzyszenie, firmę), która za cel powzięła promowanie sportów powietrznych lub latanie rekreacyjne.
To podejście wynika z przepisów Unii Europejskiej, które obowiązują we wszystkich krajach należących do EASA (Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego). Mają one na celu szeroką popularyzację lotnictwa i zachęcenie nowych entuzjastów do rozpoczęcia swojej przygody z lataniem w ramach General Aviation (GA).
Do kogo jest skierowana oferta lotów zapoznawczych?
Loty zapoznawcze obejmują różne formy aktywności w powietrzu – od lotów balonem na ogrzane powietrze, przez szybowce, samoloty i śmigłowce, aż po sterowce. Dla jednych samo wzniesienie się w powietrze i bezpieczne lądowanie jest ekscytującym doświadczeniem, inni szukają adrenaliny w akrobacjach lotniczych, precyzyjnych manewrach czy rywalizacji z czasem.
Nie bez powodu 95% obecnych pilotów linii lotniczych swoją przygodę z lataniem zaczynało właśnie od General Aviation, zdobywając pierwsze licencje LAPL czy PPL. Po zakończeniu kariery w lotnictwie komercyjnym wielu z nich wraca do aeroklubów, stowarzyszeń i szkół lotniczych, by dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem z kolejnymi pokoleniami pilotów.
Regulacje prawne i ograniczenia
Komisja Europejska, umożliwiając organizowanie lotów zapoznawczych, uchyla dostęp do świata lotnictwa, jednak narzuca też pewne ograniczenia. Loty te nie mogą być źródłem dochodu dla podmiotów spoza organizacji ani podstawą działalności danej jednostki. Dodatkowo nie mogą być realizowane w nocy.
Unijne regulacje nakładają na organizatorów szereg wymagań – od kwestii technicznych związanych ze sprzętem, po odpowiednie kwalifikacje personelu. Nadzór nad tym sprawuje w Polsce Urząd Lotnictwa Cywilnego, który ma prawo do określania i kontrolowania krajowych wymogów dotyczących lotów zapoznawczych.
Określenie uchyla ma znaczenie, bo korzyści z tytułu lotów zapoznawczych nie mogą być czerpane przez podmioty spoza organizacji, a także loty te nie mogą być organizowane w nocy. Loty zapoznawcze nie mogą być również podstawą działalności takiej organizacji. Rozporządzenia UE nakładają na organizatorów szereg wymagań, od sprzętowych po zapewnienie personelu. Dana jest też możliwość nadzorom lotniczym – w Polsce Urząd Lotnictwa Cywilnego – określania i sprawdzania odpowiednich krajowych wymagań.
Od lat w obiegu funkcjonuje prezentacja ULC na temat lotów zapoznawczych, będąca podstawą do różnych interpretacji prawnych tworzonych na potrzeby organizacji oferujących tego typu loty. Sam przez kilka lat wykonywałem loty zapoznawcze w Aeroklubie Warszawskim, posiadając licencję turystyczną z uprawnieniem instruktorskim. W kolejnych latach skupiłem się na szkoleniach lotniczych, koncentrując się na kluczowym etapie – szkoleniu teoretycznym. Te doświadczenia pozwoliły mi wyrobić własną opinię na temat proponowanych wytycznych dotyczących lotów zapoznawczych.
Loty zapoznawcze – odpowiedź na kluczowe pytania
Wielu odwiedzających nas osób, zarówno osobiście, jak i telefonicznie, często zadawało pytanie:
– „Skąd mam wiedzieć czy lotnictwo jest dla mnie?”
Najlepszą odpowiedzią na to było umożliwienie im krótkiego lotu zapoznawczego (do 20 minut), który pozwalał im osobiście doświadczyć latania i podjąć świadomą decyzję. Dla wielu osób stał się on pierwszym krokiem do rozpoczęcia przygody z lotnictwem.
Nowe wytyczne ULC – kontrowersje i konsultacje
24 kwietnia 2024 r. w siedzibie Urzędu Lotnictwa Cywilnego odbyły się warsztaty dla organizatorów pokazów lotniczych. Podczas spotkania pracownicy ULC zaprezentowali wstępny projekt wytycznych dotyczących lotów zapoznawczych. Dlaczego akurat tam? Ponieważ część z tych lotów organizowana jest właśnie podczas pokazów lotniczych.
Propozycja ULC nie spotkała się jednak z przychylnością organizatorów i pilotów. Minął sezon 2024, a w lutym 2025 r. na stronie ULC pojawiła się informacja o konsultacjach dotyczących nowego projektu wytycznych:
Link: https://edziennik.ulc.gov.pl/DU_ULC/2025/44/oryginal/akt.pdf
Uregulowanie i uporządkowanie zasad organizacji lotów zapoznawczych to krok w dobrym kierunku, który powinien być wypracowany we współpracy ze środowiskiem lotniczym. Jednak w mojej ocenie Urząd Lotnictwa Cywilnego podszedł do tego tematu w sposób wybiórczy, pomijając istotne aspekty i wprowadzając pewne ograniczenia. W wielu miejscach powielono także istniejące przepisy europejskie.
Poniżej znajdziecie moje stanowisko w tej sprawie przekazane do LOL ULC.
Dodaj komentarz